Biegunka podróżnych - przyczyny, objawy, badania. Jak zapobiegać?

Popularna zemsta faraona, czyli biegunka podróżnych to zmora wielu osób spędzających wakacje za granicą. Nieprzyjemne, często gwałtowne objawy żołądkowo-jelitowe potrafią skutecznie zepsuć urlop. Jakie czynniki wywołują biegunkę podróżnych i co można zrobić, by jej uniknąć?

Czym jest biegunka?

Biegunka manifestuje się oddawaniem półpłynnego, płynnego lub wodnistego stolca częściej niż trzy razy dziennie. W stolcu mogą pojawiać się patologiczne składniki takie jak śluz, ropa, krew.

Co oznacza termin „biegunka podróżnych” i kogo najczęściej dotyczy?

Jest to zespół symptomów żołądkowo-jelitowych występujących u osób podróżujących.  Lokalnie można spotkać się z innym określeniami tej choroby:  klątwa lub zemsta faraona, Delhi-belly, zemsta Montezumy, galop gringo.

Biegunki podróżnych są częstym problemem osób wyjeżdżających do krajów tropikalnych i krajów o złych warunkach sanitarnych. Szacuje się, że w zależności od regionu świata, od 20% do ponad 60%  turystów skarży się na dolegliwości ze strony układu pokarmowego spowodowanego pobytem w takich miejscach. Szczególnie narażone są osoby, które na miejsce wypoczynku wybierają Indie, Afrykę, Azję Pd-Wsch. i kraje Ameryki Łacińskiej. Najwyższa zachorowalność obserwowana jest u dzieci do lat 2 oraz wśród osób w wieku 20-30 lat.

Jakie objawy są typowe dla biegunki podróżnych?

  • częste, wodniste wypróżnienia
  • ból brzucha
  • parcie na stolec
  • rzadziej: gorączka, nudności, wymioty, krew i śluz w stolcu

Objawy pojawiają się nagle, zazwyczaj w ciągu pierwszych dni podróży (1-2 tydzień). Dolegliwości ustępują z reguły po kilku dniach. Warto wiedzieć, że czasami symptomy choroby ujawniają się dopiero po powrocie z wyjazdu.

Co jest przyczyną choroby?

Biegunka podróżnych spowodowana jest spożyciem pokarmów lub napojów skażonych drobnoustrojami. Najczęściej za wystąpienie objawów chorobowych odpowiedzialne są bakterie. Zakażenia wirusowe stanowią ok. 10% wszystkich przypadków, natomiast najrzadziej dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ok. 5%) wynikają z zarażenia pasożytami.

Zobacz też: Zakażenia i zatrucia pokarmowe w okresie letnim

Etiologia biegunki podróżnych

Bakterie

Wirusy

Pasożyty

Jakie objawy powinny skłonić do pilnego kontaktu z lekarzem?

  • wypróżnienia powyżej 10/dobę
  • krew w stolcu
  • wysoka gorączka
  • dolegliwości brzuszne przedłużające się w czasie

Kiedy i jakie badania laboratoryjne wykonać?

Większość przypadków biegunki podróżnych kończy się samoistnie w ciągu kilku dni. Czasami jednak dolegliwości trwają dużo dłużej, a choroba może przybrać postać ciężką, wymagającą hospitalizacji. W takich wypadkach potrzebna jest diagnostyka laboratoryjna, która umożliwia zidentyfikowanie patogennego drobnoustroju oraz ustalenie celowanej terapii.

W laboratoriach ALAB dostępna jest szeroka oferta badań służąca diagnozowaniu biegunek z zastosowaniem metod mikroskopowych, posiewowych, testów immunoenzymatycznych i metod molekularnych. Listę badań można znaleźć na stronie  www.alablaboratoria.pl.

Jak uchronić się przed biegunką w trakcie podróży?

Podstawową zasadą jest przestrzeganie na każdym kroku higieny. Należy pamiętać o częstym myciu rąk, unikaniu zakupu żywności od ulicznych sprzedawców, piciu napojów butelkowanych, unikaniu spożywania niepasteryzowanych produktów mlecznych. Przy podróżowaniu do krajów o złych warunkach sanitarnych zaleca się również szczepienia ochronne zapobiegające chorobom przewodu pokarmowego. W kraju dostępne są szczepionki przeciwko cholerze, durowi brzusznemu oraz WZW typu A.